Barbaachisummaa Qorannoo altiraasaawundii yeroo ulfaa

Barbaachisummaa Qorannoo altiraasaawundii yeroo ulfaa

Barbaachisummaa Qorannoo altiraasaawundii yeroo ulfaa:

Dubartoonni ulfaa yoo xiqqaate naannoo ji’a shaniitti Altiraasaawundii laalamuun maaliif barbaachisa?

Dubartoonni yeroo ulfa osoo ji’a jaha hin guunne yoo xiqqaate yeroo tokko altiraasaawundii laalamanii ulfi isaanii torbaan ykn ji’a meeqa akka ta’e baruun haalaan barbaachisaa dha. Bu’aa Altiraasaawundii isa jalqabaa hanga guyyaa da’aniitti olkaayyachuunillee baayyee barbaachisaadha. Faayidaawwan naannoo ji’a shaniitti altiraasaawundii laalamuun qabu keessaa muraasni:

Tokkoffaa: dubartiin ulfaa takka erga ji’a sagal fixxee ciniinsuun osoo hin jalqabin yoo yeroon irra dabre (post term) daa’imni garaa keessatti miidhamuu/du’uu waan danda'uuf lilmoo ciniinsuu jalqabsiisu fudhatte da'uu qabdi. Haata'uu malee lilmoo ciniinsuu jalqabsiisu kennuun duratti ulfi tokko dhugumatti yeroon irra dabruun isaa beekkamu qaba. Haala akkasii keessatti altiraasaawundii ji’a jaha dura hojjatameef yoo qabaatte, sana irraa ka’anii ulfi isii yeroon irra darbee jira moo hin darbine kan ja’u adda baasuuf ogeessota fayyaa ishee yaalan haalaan waan gargaaruudha. Ulfi ishee kan yeroon irra dabre(post-term) yoo ta’e hospitaala ciistee haal-dureewwan guutamuun irra jiraatu hundi erga laalameen booda lilmoo ciniinsuu jalqabsiisu fudhattee da’uu qabdi

Lamaffaa: sababa gara garaatiin ulfi garaa keessa jiruu guddina dhaabuu/qancaruu danda’a ykn hammi ootaa(bishaan ulfi kesssa bololi'u) garmalee tiqqaachu danda'a. Ulfi rakkoolee akkasii qabu osoo hin dhalatin hanga ji'a sagalii yoo garaa keessa ture garaatti baduu/du'uu danda'a. Kanaafuu ulfi akkasii osoo yeroon haati iiti deessi ja’amee tilmaamamu (Expected date of delivery) hin ga’in dura akka deessu gochuun barbaachisaadha. ciniinsuun akka eegalu taasisuun(induction of labour) akka deessu gochuun barbaachisaa dha. haala akkasii keessatti ulfi tokko rakkoo guddachuu qabaachuu fi qabaachuu dhabuu isaa beekuufis ta'ee yeroo sanatti umriin ulfa sanaa garaa keessatti meeqa akka ta’e tilmaamuuf kan nu gargaaru Altiraasaawundii jalqabaa kan yeroo ulfi ishee ji’a jaha osoo hin guutin laalamte (early ultrasound) sana jechuudha.

Sadaffaa: Altiraasaawundiin naannoo ji’a shaniitti ogeessaa sirriitiin hojjaatamee bu'aan isaa galmaa'ee ol kaawame ulfi garaa keessa jiru rakkoo uumamaa (congenital anomaly) irraa bilisaa fi fayya 

Afraffaa: Hobbaatiin ulfa sanaa gadaamessa keessaa bakka sirriitti uumamuu fi rakkoo dhangala'uu dhiigaa yeroo ulfaa haadharraan kan ga'u akka hin taane beekuufis ni gargaara

Shanaffaa: Yoo ulfi rakkoo umamaa cimaa kan jiraachuuf hin dandeessine (lethal anomaly) qabachuun isaa osoo ji’a jaha hin guutin beekkame yaala faayyaa ammayyaatiin osoo rakkoo hamaa haadharraan hin ga’in baasuun ni danda’ama. Garuu rakkoon akkasii ji’a torbaan booda yoo kan beekkamu ta’e ofirraa baasuuf yaaluurra hanga ji’a sagal guutee ciiniinsuun uumaa ofiin jalqabuu hordoffii taasisaa turanii iddoo yaalli Gahaan jirutti ykn hoospitaalatti da’uutu irra filatamaadha.

Gaaffii keessan kanneen hafan yeroo biraa itti deebina, Galatoomaa!

(Dr.Jemal mohammed, assistant prof. of OBGYN)


Print   Email